Om antwoord te geven op de vraag wélke condities er in het bebouwd gebied nodig zijn voor een gezonde natuurkwaliteit heeft het Deltaplan het rapport Basiskwaliteit Natuur in de bebouwde omgeving ontwikkeld. Dit rapport is op 12 juli 2025 gepubliceerd en positief ontvangen met onder andere een artikel in dagblad Trouw. Aan het rapport hebben Naturalis, Vogelbescherming Nederland, IUCN, SoortenNL en Wageningen Universiteit & Research meegewerkt, samen met allerlei experts en stakeholders. Het rapport geeft concrete invulling voor een goede abiotiek, groenblauwe inrichting en ecologisch beheer in dorpen en steden en houdt rekening met verschillende stedelijke landschapstypen.

Het rapport wordt inmiddels gebruikt als basis voor verschillende toepassingen, waaronder de Biodiversiteitplanner, Biodiversity Net Gain en wordt getoetst binnen 12 BKN-pilots. Voortbouwend op het rapport wordt in 2026 gewerkt aan het rapport BKN landelijk gebied. Ook zal er een rapport verschijnen over BKN in beleid, monitoring van soorten en zullen er verschillende evenementen worden georganiseerd. 

Voor een aantal BKN-condities zijn handleidingen voor gemeenten ontwikkeld in samenwerking met Stadswerk en ForUrbanNature: donkerte (lichtvervuiling), connectiviteit, gebiedseigen bodem en ecologisch beheer. Deze handleidingen bevatten concrete werkinstructies over welke data je als gemeente kunt gebruiken, welke beheersystemen hierop aansluiten en hoe je de conditie in kaart kunt brengen. Ook bevatten de handleidingen tips en voorbeelden over hoe gemeenten de conditie implementeren in beleid, en welke afdelingen en externe organisaties betrokken moeten worden voor het werken aan de conditie. De werkinstructies bieden hiermee een concreet stappenplan voor gemeenten die met deze BKN-condities aan de slag willen gaan.

De kennis over Basiskwaliteit Natuur en de nieuwe tools zijn opgenomen in de Toolbox voor Basiskwaliteit Natuur van het Deltaplan. Daarnaast is er een helpdesk ingericht waarmee experts vragen van overheden en andere organisaties over BKN kunnen beantwoorden.

De uitvoeringsagenda bestaat uit acht strategische actielijnen: 

1. Concretisering van de 10%-doelstelling per landschapstype 
2. Monitoring van de voortgang 
3. Activeren van partijen voor concrete bijdragen 
4. Adequate en transparante beloning voor aanleg, beheer en eventuele afwaardering van grond 
5. Opschalen van de aanleg van landschapselementen 
6. Nieuwe vormen van beleidsverankering 
7. Stimuleren van kennisontwikkeling en praktijkervaring 
8. Verbreden van draagvlak via communicatie 

Deze actielijnen worden door twee werkgroepen opgepakt, namelijk Kwaliteit & Monitoring en Activatie & Beleid, die vijf keer per jaar bijeenkomen.  

Door deze brede samenwerking worden kennis en uitvoeringskracht gebundeld om biodiversiteit en het cultuurlandschap structureel te versterken. Het Deltaplan blijft nauw betrokken bij de uitvoering van de projecten en ondersteunt de betrokken partijen om de voortgang en kwaliteit te borgen.  

De Toolbox voor Biodiversiteit, gelanceerd in 2022 door het Deltaplan, is uitgegroeid tot een centrale plek voor praktische kennis en inspiratie over biodiversiteit. De toolbox biedt een breed scala aan tools, voorbeelden en achtergrondinformatie voor verschillende doelgroepen. In 2024 is de toolbox geïntegreerd in de website van het Deltaplan www.samenvoorbiodiversiteit.nl. In 2025 is met name het thema GBDA verder uitgewerkt. Nog work in progress is om alle resultaten van het LIFE IP-programma in de toolbox op te nemen. Met het opnemen van de resultaten van het Collectief Natuurinclusief in de toolbox is een start gemaakt. Dit zal een verder vervolg krijgen in 2026. Daarnaast wordt er, in opdracht van Rijkswaterstaat (RWS) en de COP-Ontsnippering, gewerkt aan een nieuw thema over connectiviteit. Dit thema is begin 2026 toegevoegd aan de toolbox. Het aantal unieke bezoekers van de toolbox is in 2025 verdubbeld naar 20.000 unieke bezoekers.

Binnen het project Biodiversiteitsplanner (BDP) heeft zich in 2025 een duidelijke inhoudelijke verschuiving voorgedaan. Waar de Biodiversiteitsplanner aanvankelijk breder was opgezet, ligt de focus inmiddels steeds meer op Basiskwaliteit Natuur (BKN). Deze ontwikkeling sluit aan bij de start van het Kennistraject BKN, waarin de kennis wordt ontwikkeld die nodig is voor de implementatie van BKN, en bij de BKN-pilots waarin praktijkervaring wordt opgedaan met de toepassing van BKN in gebiedsprocessen. Binnen de pilots is hiervoor een Quickscan Basiskwaliteit Natuur (QS-BKN) ontwikkeld, gebaseerd op de bestaande LESA-systematiek en het Kennisdocument Basiskwaliteit Natuur. Deze quickscan maakt zichtbaar hoe het staat met de huidige natuurkwaliteit en welke condities nodig zijn om het basisniveau van natuurkwaliteit te bereiken. 

Omdat de Biodiversiteitsplanner en de QS-BKN in hoge mate dezelfde doelen dienen en gebruikmaken van vergelijkbare uitgangspunten, is besloten deze door te ontwikkelen tot één geïntegreerde tool. Hiermee wordt toegewerkt naar één samenhangend instrument dat zowel de huidige situatie inzichtelijk maakt als handelingsperspectief biedt voor het werken aan Basiskwaliteit Natuur in gebiedsprocessen. 

Het BDP-project loopt formeel tot eind 2026 en de pilots tot eind 2027. Om deze ontwikkeling mogelijk te maken, is bij het ministerie van LVVN een verlenging van het BDP-project aangevraagd. Omdat de koers van het project daarbij ook inhoudelijk wijzigt, is een nieuw Plan van Aanpak opgesteld en eind november bij LVVN ingediend. 

Langs de Overijsselse Vecht en de Ommermars werken zij aan een soortenrijk bufferlandschap dat natuur, landbouw en waterkwaliteit met elkaar verbindt. Het project Soortenrijk bufferlandschap & verbinding Vechtdal Natura 2000 heeft twee doelen: het robuuster maken van lokale biodiversiteit en het realiseren van ecologische verbindingen tussen natuurgebieden en omliggend agrarisch gebied. Ze leggen hiertoe 83 (!) ecologische stapstenen aan, van verschillend formaat. Streektuinen heeft een leuke video gemaakt over de voortgang van het project: 

Het raamwerk stelt waterschappen in staat om biodiversiteitsdoelen te formuleren en maatregelen te implementeren die bijdragen aan een gezonde leefomgeving. Belangrijk hierbij is het behoud van algemene soorten en het behalen van doelen van de Kaderrichtlijn Water (KRW). Het rapport introduceert kritische prestatie-indicatoren (KPI's) en een systematische aanpak, waarmee waterschappen hun beleid en beheer effectiever kunnen afstemmen op biodiversiteitsdoelen. Het rapport van STOWA is met medewerking van Deltaplan Biodiversiteit en LIFE IP All4Biodiversity opgesteld. 

In januari 2025 organiseerden STOWA en Stichting Deltaplan Biodiversiteitsherstel het webinar ‘Raamwerk Biodiversiteit 2.0 – Indicatoren voor biodiversiteitsherstel bij de waterschappen’. Tijdens deze sessie stond de vernieuwde versie van het Raamwerk centraal: wat is er veranderd ten opzichte van de eerste versie en hoe kunnen deze nieuwe inzichten bijdragen aan concreet biodiversiteitsherstel? 

Daarnaast kwamen twee inspirerende praktijkvoorbeelden aan bod, waarin waterschappen lieten zien hoe zij het raamwerk al inzetten om de biodiversiteit in hun gebieden te versterken. Voor wie de sessie heeft gemist of de inzichten nog eens wil bekijken: de presentaties van de sprekers zijn te downloaden via de website van het Deltaplan Biodiversiteitsherstel, en de opnames zijn hier terug te kijken. 

Om het concept verder onder de aandacht te brengen en ervaringen te delen, is in december op verschillende momenten actief kennis uitgewisseld. Op 3 december namen het Deltaplan Biodiversiteitsherstel en Breda National Park City deel aan een bijeenkomst van een burgerinitiatief in Amersfoort om het gedachtegoed van National Park City toe te lichten. Op 10 december verzorgde het Deltaplan biodiversiteitsherstel ook een deelsessie over National Park City tijdens de Natuurinclusief Manifestatie. 

Met deze eerste verkenning is een belangrijke stap gezet in het verbinden van stedelijke initiatieven, overheden en maatschappelijke partners rond biodiversiteitsherstel in de stad.